ابن عبدربه اندلسى نيز مىگويد : « شيعيان كسانى هستند كه على را بر عثمان تفضيل دادند » . « 1 » دسته چهارم معتقدند كه تشيّع بعد از حكميّت ، تا شهادت على عليه السّلام به وجود آمده است . « 2 » دسته پنجم نيز آغاز تشيّع را به واقعهء كربلا و شهادت امام حسين عليه السّلام ربط مىدهند . « 3 » ب : گروه دوم : محققانى هستند كه معتقدند تشيّع ريشه در دورهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دارد . به جز قاطبهء عالمان شيعه ، « 4 » برخى از دانشمندان اهل سنت نيز چنين عقيده‌اى را دارند ؛ چنان‌كه محمد كرد على - از بزرگان علماى اهل سنت - مىگويد : « عده‌اى از صحابه در عصر پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله معروف به شيعه على بودند » . « 5 » باتوجه به نظريه‌هاى چندى كه ارائه شد ، مىتوان گفت روزگار سقيفه ، اواخر خلافت عثمان ، جنگ جمل ، حكميت و واقعهء كربلا مقاطعى هستند كه حوادثى در آنها واقع شده كه بر تاريخ تشيّع تأثير گذاشته است ؛ با اين‌كه وجود شخصى به نام عبد الله بن سبا مورد ترديد است ، شكل‌گيرى تشيّع در اين مقاطع صحيح به نظر نمىرسد ؛ زيرا اگر احاديث نبوى را مورد بررسى قرار دهيم ، خواهيم ديد كه نام شيعه پيش از همه ، به وسيلهء رسول خدا ، محمد مصطفى صلّى اللّه عليه و آله در احاديث فراوانى بر دوستداران على عليه السّلام اطلاق شده است كه به تعدادى از آنها اشاره مىكنيم . همهء اين احاديث مورد قبول اهل سنت نيز مىباشند و در منابع حديثى آنان آمده است ؛ مثلا احاديثى كه سيوطى - از مفسران اهل سنت - در تفسير آيه « أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ » از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آورده است ؛ از جمله اين حديث كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : آنان [ اولئك هم خير البريّة ] على و شيعيان او هستند ؛ آنان رستگاران روز قيامت‌اند » . « 6 »

--> ( 1 ) . ابن عبدربه اندلسى احمد بن محمد . العقد الفريد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، 1409 ه ، ج 2 ، ص 230 . ( 2 ) . البغدادى ، ابو منصور عبد القادر بن طاهر بن محمد . الفرق بين الفرق ، طبع قاهره ، 1397 ، ص 134 . ( 3 ) . مختار الليثى ، الدكتور سميره . جهاد الشيعة ، ص 35 به نقل از برنارد لويس . اصول الاسماعيلية ، ص 84 . ( 4 ) . دفاع از حقانيت شيعه ، ترجمه غلامحسن محرمى ، مومنين ، ط اول 1378 ، ص 48 ، و شيعه در تاريخ ، ترجمه محمد رضا عطائى ، انتشارات آستان قدس رضوى ، ط دوم ، 1375 ه ش ، ص 34 . ( 5 ) . خطط الشام ، مكتبة النورى ، دمشق ، ط سوم ، 1403 - 1983 ، ج 6 ، ص 245 . ( 6 ) . الدر المنثور فى التفسير بالمأثور ، منشورات مكتبة آية الله العظمى المرعشى النجفى ، قم ، 1404 ه ، ج 6 ، ص 379 .